Wilma legt uit:

Roodlichttherapie: de onbekende booster voor je weerstand

Met een sterk immuunsysteem word je minder vaak ziek en herstel je sneller als het toch gebeurt. Maar wat is je weerstand precies, en kun je deze versterken? Speelt licht hierbij een rol?

In deze blog kijken we naar zes wetenschappelijk onderzochte voordelen van licht voor het immuunsysteem, en verkennen we ook andere natuurgeneeskundige manieren om je weerstand te versterken.

Wat is weerstand en hoe werkt je immuunsysteem?

Als we het over weerstand hebben, bedoelen we een goed functionerend immuunsysteem. Het immuunsysteem is het deel van ons lichaam dat ons beschermt tegen schadelijke ziekteverwekkers zoals virussen, bacteriën en schimmels.

De natuur biedt ons alles wat nodig is voor een sterke weerstand: voedingsstoffen, zonlicht, gezonde bacteriën en frisse lucht. Onderzoek toont aan dat voldoende vitamine D en zink, uit voeding of supplementen, een stevige basis vormen. Ook medicinale paddenstoelen en een gezonde darmflora kunnen het immuunsysteem aanzienlijk versterken.

In tegenstelling tot onze organen heeft weerstand niet één exacte plek in het lichaam. De taak van het immuunsysteem is om indringers onschadelijk te maken. Daarom is het immuunsysteem aanwezig in alle slijmvliezen van het lichaam, zoals de huid, de longen en het spijsverteringskanaal: de plekken waar het lichaam in contact komt met de buitenwereld.

Het immuunsysteem werkt via verschillende celtypen, waaronder witte bloedcellen. Elk type immuuncel heeft zijn eigen rol bij het opruimen van schadelijke indringers. Deze cellen worden aangemaakt door de milt en de thymus (zwezerik) en verspreid via het lymfestelsel.

Verbeter de algehele gezondheid van je immuunsysteem

Een sterk immuunsysteem bouw je zelf op met de juiste basis: voeding, stressvermindering, slaap en beweging. Een gebrek aan slaap of te veel stress kan niet alleen met voeding worden gecompenseerd. Samen vormen al deze elementen een sterk immuunsysteem, en gelukkig kun je er elke dag voor kiezen om je lichaam die basis te geven. Of net dat beetje extra.

Acupunctuur en je immuunsysteem

Als acupuncturist zie ik dagelijks hoe naaldtherapie niet alleen werkt bij spanning en pijn, maar ook een direct effect heeft op de weerstand. Dat is geen toeval: de laatste jaren is er steeds meer wetenschappelijk onderzoek dat blootlegt hoe acupunctuur het immuunsysteem daadwerkelijk beïnvloedt.

Acupunctuur werkt via wat onderzoekers het neuro-endocriene immuunnetwerk noemen. Door specifieke punten te stimuleren, activeer je zenuwbanen die invloed hebben op ontstekingen, de aanmaak van immuuncellen en het herstel van het lichaam (bron 11). Een van de bekendste en meest onderzochte punten in dit opzicht is ST36, ook wel Zusanli genoemd, gelegen op het onderbeen. Dit punt wordt in de traditionele Chinese geneeskunde al eeuwenlang gebruikt om de weerstand te versterken, en modern onderzoek bevestigt dat het de activiteit van immuuncellen kan verhogen en ontstekingsprocessen kan reguleren (bron 12).

Onderzoek toont ook aan dat acupunctuur de balans van de darmflora positief kan beïnvloeden, de spiegels van ontstekingsbevorderende stoffen kan verlagen en het evenwicht tussen verschillende soorten immuuncellen kan herstellen (bron 13). Dit sluit naadloos aan bij wat we al wisten over de rol van de darmen bij weerstand: een groot deel van ons immuunsysteem bevindt zich letterlijk in de buik.

Wat ik in de praktijk vaak zie, en wat onderzoek ondersteunt, is dat acupunctuur via het zenuwstelsel werkt: het activeert de nervus vagus, die op zijn beurt een dempend effect heeft op chronische ontstekingen in het lichaam (bron 14). Dit betekent dat acupunctuur niet alleen ondersteunend werkt tijdens herstel, maar ook preventief kan worden ingezet om het lichaam veerkrachtiger te maken.

De rol van de nervus vagus en stressvermindering

Een aspect van weerstand dat nog te vaak wordt onderschat, is de impact van chronische stress. Wanneer je lichaam langdurig in de overlevingsstand blijft staan, blijft het stresshormoon cortisol verhoogd. Op de korte termijn ondersteunt cortisol juist een goede immuunrespons, maar bij langdurige verhoging onderdrukt het je immuunsysteem (bron 15).

De nervus vagus, de langste zenuw in ons lichaam, speelt hierin een sleutelrol. Deze zenuw verbindt de hersenen met organen zoals de longen, het hart en de darmen, en zorgt voor een kalmerend signaal dat ontstekingen in het lichaam dempt. Onderzoek toont aan dat een goede vagale tonus, oftewel een goed functionerende nervus vagus, geassocieerd wordt met een snellere immuunrespons en een betere regulatie van ontstekingen. Een lage vagale tonus is daarentegen gelinkt aan chronische ontstekingen en een verzwakte weerstand (bron 16).

In mijn praktijk adviseer ik daarom niet alleen behandelingen, maar ook simpele dagelijkse gewoonten die de nervus vagus activeren: een rustige buikademhaling, koude-expositie zoals een koude douche, meditatie, of simpelweg een korte wandeling in de natuur. Dit zijn geen wondermiddelen, maar wetenschappelijk onderbouwde manieren om je zenuwstelsel te helpen ontspannen, waardoor je immuunsysteem zijn werk beter kan doen.

Versterk je immuunsysteem met lichttherapie

Bij planten en dieren worden lichtdeeltjes opgenomen via fotoreceptoren. Het organisme reageert hierop met processen die herstel en groei bevorderen. Bij mensen werkt dit niet anders.

Licht is een breed begrip, en niet elk type licht is even gunstig. UVA en UVB van de zon zijn goed voor het immuunsysteem, maar te veel veroorzaakt huidschade. Te veel blauw licht van schermen en binnenverlichting vermindert juist de weerstand, door het negatieve effect op de slaap. Andere golflengten, zoals groen licht, hebben geen grote voordelen maar ook geen schadelijke effecten.

De beste vorm van licht voor je gezondheid moet niet alleen bewezen effectief zijn, maar ook vrij van bijwerkingen. En dat is waar roodlichttherapie om de hoek komt kijken.

Roodlichttherapie en je immuunsysteem: zes onderzoeksgebieden

Licht uit het rode spectrum is misschien wel het meest interessant voor onze gezondheid. Het is geen toeval dat roodlichttherapie een breed scala aan gezondheidsvoordelen heeft. Hieronder volgt een overzicht van onderzoeken die zijn gedaan naar roodlichttherapie en het immuunsysteem.

Ontstekingen en oxidatieve stress

Ons immuunsysteem reageert op indringers door ontstekingsstoffen aan te maken. Dit is de reden waarom je je niet lekker voelt, je temperatuur stijgt en je gaat zweten: een normale maar vervelende ervaring.

Studies tonen aan dat roodlichttherapie een ontstekingsremmend effect heeft en oxidatieve stress en zwelling in de longen vermindert (bron 1). Recent onderzoek laat zelfs zien dat rood en nabij-infrarood licht longontsteking, longfibrose en andere complicaties van coronavirusinfecties kunnen verminderen (bron 2).

Herstel van koortslippen

Er is ook onderzoek gedaan naar het effect van roodlichttherapie op herpesvirussen, oftewel de koortslip. Studies laten duidelijk zien dat je niet alleen aanzienlijk sneller herstelt, maar dat ook de typische pijnklachten verminderen (bron 3).

Onderzoek naar bacteriën en schimmels

Denk aan zwemmerseczeem, kalknagels of vaginale schimmelinfecties: voor veel te veel mensen een bekend probleem. Dat het veel voorkomt, betekent niet dat het normaal is. Het is effectief te behandelen, en nu dus ook met roodlichttherapie.

Hoe werkt dit? De lichtdeeltjes zorgen ervoor dat de cellichamen van bacteriën en schimmels afsterven. Onderzoekers toonden het schimmeldodende effect aan in de mond (bron 4), en hetzelfde effect werd ook aangetoond in laboratoriumonderzoek (bron 5).

Slaap en melatonine

Tijdens de slaap is je immuunsysteem het meest actief. Een goede nachtrust zorgt ervoor dat je afweersysteem optimaal kan functioneren. Wanneer je voldoende melatonine aanmaakt, val je sneller in slaap en word je uitgeruster wakker. Roodlichttherapie in de avond kan melatonine verhogen en de slaap verbeteren (bron 6).

Lymfedrainage en circulatie

Roodlichttherapie stimuleert niet alleen de bloedcirculatie (bron 7), maar ook de activiteit van het lymfestelsel, waardoor ontgifting makkelijker verloopt (bron 8). Ook stimuleert het de aanvoer van voedingsstoffen door de verbeterde doorbloeding.

Darmflora en het microbioom

Ongeveer zeventig procent van je immuunsysteem bevindt zich in de dikke darm. Hier bevindt zich ook het grootste deel van je microbioom, oftewel je darmflora, die onder andere helpt bij de groei en deling van immuuncellen.

Fotobiomica is de tak van de wetenschap die het effect van roodlichttherapie op het microbioom beschrijft. Onderzoekers zien een vermindering van ontstekingen bij roodlichttherapie, wat kan leiden tot positieve veranderingen in het microbioom (bron 9).

Medicinale paddenstoelen: krachtige bondgenoten

Zoals eerder genoemd spelen medicinale paddenstoelen een belangrijke rol bij het ondersteunen van de weerstand, en dit verdient wat meer uitleg. Paddenstoelen zoals reishi, shiitake, maitake en cordyceps bevatten bètaglucanen: complexe suikerverbindingen die het immuunsysteem direct kunnen stimuleren (bron 17).

Bètaglucanen activeren onder andere macrofagen en natural killer-cellen, twee belangrijke soorten immuuncellen die verantwoordelijk zijn voor het opruimen van indringers en beschadigde cellen (bron 18). Reishi staat daarnaast bekend om zijn ontstekingsremmende werking, terwijl shiitake-extracten in onderzoek een stimulerend effect op de aanmaak van T-cellen hebben laten zien (bron 19).

Wat ik mijn cliënten altijd vertel, is dat het combineren van verschillende paddenstoelen vaak effectiever is dan het gebruik van één soort, omdat elke paddenstoel zich op net iets andere immuunprocessen richt. Zo ontstaat er een breder en completer effect op de weerstand.

Hoe gebruik je roodlichttherapie?

Roodlichttherapie is dus niet alleen bedoeld voor een mooiere en jonger uitziende huid. Onderzoek toont aan dat licht, en dan met name in het rode spectrum, ook een oprechte immuunbooster kan zijn.

Op welke plekken van het lichaam kun je het licht richten voor een optimale immuunfunctie?

Buik, voor de darmflora.
Borstbeen, voor de thymus en luchtwegen.
Scheenbeen, voor de aanmaak van stamcellen.
Oksels en liezen, voor het lymfestelsel.
Gezicht en ogen, voor het bioritme en de slaap.

Wil je weten welk behandelgebied en welke dosering het beste bij jouw doel passen? Neem contact met ons op voor persoonlijk advies.

De BioPhoton 3.0 en de BioPhoton+ hebben de unieke eigenschap dat ze via de huidcontactmethode gebruikt kunnen worden. Hierdoor kan het licht efficiënter en dieper het lichaam binnendringen.

De rol van de thymus

Achter je borstbeen ligt de thymus, ook wel de zwezerik genoemd. Dit is de plek waar T-cellen rijpen: immuuncellen die helpen bij het bestrijden van ziekteverwekkers. Naarmate we ouder worden, neemt de activiteit van dit orgaan af.
Onderzoekers beschrijven hoe rood en nabij-infrarood licht mogelijk kunnen bijdragen aan het behoud of herstel van de thymusfunctie: een interessant onderzoeksgebied waarin licht, weerstand en gezond ouder worden samenkomen (bron 10).

Alles komt samen

Wat mij als therapeut altijd opvalt, is hoe nauw deze verschillende systemen met elkaar verweven zijn. De darmen, het zenuwstelsel, de thymus en de huid werken niet op zichzelf, maar vormen samen één groot verdedigingsnetwerk. Roodlichttherapie, acupunctuur, medicinale paddenstoelen en een goed functionerende nervus vagus richten zich allemaal op net iets andere punten binnen dit netwerk.
Juist die combinatie, in plaats van één geïsoleerde aanpak, maakt in de praktijk het verschil.

Welk apparaat past bij jou?

Weet je niet welk apparaat je moet gebruiken? Zorg er altijd voor dat je lamp de juiste golflengtes uitzendt, getest is op flikkering en veilige EMF-waarden, en dat de lichtintensiteit professioneel is geverifieerd.

Wetenschappelijke bronnen

1. Onderzoek naar rood licht en de vermindering van oxidatieve stress en longzwelling, gepubliceerd via PubMed Central (PMC5523874).
2. Onderzoek naar rood en nabij-infrarood licht bij longontsteking en longfibrose door coronavirusinfecties, gepubliceerd via PubMed Central (PMC7194064).
3. Systematische review van roodlichttherapie bij herpesinfecties, gepubliceerd via Digital Commons PCOM.
4. Onderzoek naar het schimmeldodende effect van licht in de mond, gepubliceerd via PubMed (PMID 15954824).
5. Laboratoriumonderzoek naar het schimmeldodende effect van licht, gepubliceerd via PubMed (PMID 24905928).
6. Onderzoek naar het effect van licht op melatonineproductie en slaap, gepubliceerd via PubMed (PMID 23182016).
7. Onderzoek naar het effect van rood licht op de bloedsomloop, gepubliceerd via PubMed Central (PMC5699925).
8. Onderzoek naar het effect van rood licht op het lymfestelsel, gepubliceerd via PubMed Central (PMC4743666).
9. Onderzoek naar fotobiomica en het microbioom, gepubliceerd via PubMed Central (PMC6859693).
10. Onderzoek naar rood en nabij-infrarood licht en de thymusfunctie, gepubliceerd via Wiley Online Library, Journal of Biophotonics.
11. Onderzoek naar het neuro-endocriene immuunnetwerk en de werking van acupunctuur, gepubliceerd via PubMed Central (PMC8402722).
12. Onderzoek naar acupunctuurpunt ST36 (Zusanli) en het herstel van immuunhomeostase, gepubliceerd in QJM: An International Journal of Medicine (Oxford Academic).
13. Onderzoek naar acupunctuur, darmflora en de balans tussen immuuncellen, gepubliceerd via Wholistic Matters.
14. Onderzoek naar acupunctuur en de modulatie van ontstekingen via neurale reflexen, gepubliceerd via ScienceDirect.
15. Onderzoek naar chronische stress, cortisol en onderdrukking van het immuunsysteem, gepubliceerd via Vital.ly.
16. Onderzoek naar de nervus vagus, vagale tonus en immuunregulatie, gepubliceerd via PLM Institute.
17. Onderzoek naar bètaglucanen in medicinale paddenstoelen en immuunstimulatie, gepubliceerd via New Hope Network.
18. Onderzoek naar het effect van bètaglucanen op macrofagen en natural killer-cellen, gepubliceerd via Cancer Research UK.
19. Onderzoek naar shiitake-extracten (lentinan) en T-celstimulatie, gepubliceerd via Memorial Sloan Kettering Cancer Center.
    
    Zorg goed voor jezelf!
    Wilma